IDIOOM




Nederlandse les in Scheveningen: oost west, thuis best 

Nederlandse les in Scheveningen zet alles op haren en snaren

Nederlandse les in Scheveningen: appeltje-eitje!

Nederlandse les in Scheveningen houdt je haaks!

Nederlandse les in Scheveningen: niet voor de poes!

Nederlandse les in Scheveningen gaat je niet in de koude kleren zitten.

Nederlandse les in Scheveningen trekt flink van leer.

Nederlandse les in Scheveningen want een mens lijdt dikwijls het meest  door het lijden dat hij vreest

Nederlandse les in Scheveningen om mee in je nopjes te zijn

Nederlandse les in Scheveningen: wie het kleine niet eert, is het grote niet weert


Nederlandse les in Scheveningen - er zonder zit je met de gebakken peren 


Nederlandse les in Scheveningen waar je het ijzer smeedt als het heet is


Nederlandse les in Scheveningen waar je op rozen zit!




voor achtergronden zie: https://onzetaal.nl/taaladvies/trefwoord/uitdrukkingen-en-spreekwoorden



.

Wat valt er zoal te zeggen over de troon, de kroon en koningen?


 door Nette Menke

Een uitdrukking bij het woord troon is iemand van de troon stoten . Het zitten op de troon, de beste zetel die er is, kent ook een mindere kant.  Wie er op  zit, kan er vanaf gestoten worden.  En daar zit je dan mooi mee.


Over de kroon bestaat de uitdrukking de kroon spannen:  dat betekent de beste zijn, alle anderen achter zich laten. Zo spant bijvoorbeeld het Rijksmuseum de kroon van alle musea in Amsterdam (of spande nou het Stedelijk Museum de kroon?).

Koning zijn we allemaal, of zouden dat moeten zijn zodra we een winkel of een restaurant binnen lopen.  Want hèt adagium in zaken is immers:  de klant is koning.

En dan is er natuurlijk nog de opbeurende spreuk:  in het land der blinden is éénoog  koning.
De uitdrukking kwam al voor in het Grieks:εν τοις τοποις των τυφλων γλαμων βασιλευει; εν τυφλων πολει γλαμυρος, βασιλευει (Schol. Hom. Ω 192) en in het Latijn: monoculus inter caecos rex ( Wander I, 404) (etymologiebank.nl) en hij komt nog steeds van pas.



~~~~~~~




Overmatig alcoholgebruik.

Eerst ben je boven je theewater en vervolgens heb je hem om. En als je ‘m om hebt dan ben je in de olie.
Als je boven je theewater bent ben je dronken aan het worden. Theewater of thee stond in scheepstaal voor drank.  Als je boven je theewater bent , dan ben je  over de grens gegaan met je drankgebruik. 
Iemand die hem om heeft is dronken.  Commentaar op dronkenschap:
-          Kijk hem, hij heeft ‘m om!
-          Wat had jij ‘m om zeg, gisteravond! 
En als je hoort dat iemand in de olie is dan wordt daar ook mee bedoeld dat hij dronken is.


 ~~~~~~

Over DIK en DUN.

Dikke vrienden zijn met iemand houdt in dat je  zeer  bevriend bent.  Je kunt over andere mensen opmerken dat ze ‘dikke vrienden zijn’.  De uitdrukking ‘dik’ heeft  hier niets met zwaarlijvigheid te maken.

Maak je niet dik, dun is de mode, of gewoon “maak je niet dik” heeft ook niks met obesitas van doen, Als je je dik maakt, maak je je boos. Het toevoegsel dat dun de mode zou zijn is slechts gezellig bedoeld, kalmerend, een grapje om de spanning   weg te nemen.

Steun je elkaar door dik en dun dan steun  je elkaar in alle omstandigheden,  in goede en in slechte tijden .  Ook dit is geen verwijzing naar vetzucht. 



~ ~ ~ ~ ~ ~ ~

 

Oost west, thuis best – waar ter wereld je ook heen mag zijn gegaan en hoe goed je het er ook hebt gehad, nergens voel  je je zo op je gemak als in je eigen omgeving.  Je kunt naar het oosten reizen, je kunt naar het westen reizen, maar waar je ook bent gegaan en waar je ook hebt gestaan, nergens voel je je zo op je gemak als in je eigen huis, je eigen omgeving, je eigen cultuur. En het is aardig om te weten dat deze uitdrukking ook al in de 17e eeuw bestond.

Een tweede nog veel gebruikte uitdrukking die op hetzelfde neerkomt, maar  pas honderd jaar oud , is:  zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens.
Beide uitdrukkingen zijn uiterst geschikt om buren die net teruggekomen zijn van vakantie mee te begroeten. Ook  op het werk kunnen ze  van pas komen, bijvoorbeeld als conversatiemateriaal  in de rij bij de koffiemachine.

X: En, hoe was de vakantie?
Y: Ach, oost west, thuis best.
X: Ja, zoals het klokje thuis tikt….

  


~~~~~~~~~~~~  




Geen blad voor de mond nemen = zeggen wat je denkt.

Een blad (voor de mond nemen) doet wellicht denken aan bladeren van een boom, herfstbladeren op de grond, kleurtjes, verval, en wekt daardoor verwarring .  Maar met het blad wordt  een beschreven vel papier bedoeld.  Lees je een geschreven tekst voor, dan is de  verwachting dat  je weldoordachte zinnen uitspreekt. Spreek je echter spontaan, dan zeg je direct wat denkt.
Het Nederlands kent nog zo’n soort uitdrukking:  er geen doekjes om winden. Als je ergens geen doekjes om windt zeg je precies  waar het om gaat,  je laat onomwonden zien hoe de zaak erbij staat.     

Beide uitdrukkingen lenen zich goed als inleiding van een (korte) speech.

~~~~~~~~~
BRON: etymologiebank.nl